Page 145 - Demo

143Fragment nga opera \romani i Foqion Postoli me t%u00eb nj%u00ebjtin titullZHVILLIMI I DRAM%u00cbS DHE TRAGJEDIS%u00cb N%u00eb periudh%u00ebnePavar%u00ebsis%u00eb dhe t%u00eb Monarkis%u00eb p%u00ebrmendim dram%u00ebn e Kristo Floqit %u201cTriumfi i liris%u00eb%u201d, q%u00eb trajton tem%u00ebn e kryengritjeve t%u00eb popullit ton%u00eb p%u00ebr liri dhe pavar%u00ebsi. T%u00eb k%u00ebsaj natyre jan%u00eb edhe dramat e Haki St%u00ebrmillit%u201cDibrania e mjerueme%u201d, %u201cAgimi i lumnuesh%u00ebm%u201d, %u201cDashuri e besnik%u00ebri%u201d, nj%u00eb trilogji kjo, ngjarjet e s%u00eb cil%u00ebs zhvillohen n%u00eb rrethinat e Dibr%u00ebs gjat%u00eb luft%u00ebrave ballkanike t%u00eb viteve 1912-1913. Nd%u00ebrsa Foqion Postoli shkroi dram%u00ebn %u201cLulja e Kujtimit%u201d (e botuar m%u00eb von%u00eb edhe si roman) dhe %u201cDetyra e m%u00ebm%u00ebs%u201d. Vlen t%u00eb theksohet se n%u00eb vitin 1961, kompozitori Kristo Kono u mb%u00ebshtet pik%u00ebrisht te %u201cLulja e kujtimit%u201d p%u00ebr t%u00eb kompozuar operan e tij me t%u00eb nj%u00ebjtin titull. Drama historike e k%u00ebtyre viteve, edhe pse nuk pati nivel shum%u00eb t%u00eb lart%u00eb artistik, u q%u00ebndroi besnike fakteve historike. T%u00eb tilla ishin dramat e Anton Xanonit %u201cShpata e Sk%u00ebnderbeut%u201d e %u201cBallaban Pasha%u201d dhe ato t%u00eb Kol%u00eb Mirdit%u00ebs %u201cVdekja e Sk%u00ebnderbeut%u201d dhe %u201cMoisi Golemi%u201d. Nd%u00ebrsa n%u00eb dram%u00ebn e tij me tem%u00eb historike %u201cKarl Topia%u201d, Kristo Floqi nuk u jep shum%u00eb r%u00ebnd%u00ebsi fakteve historike, por me nj%u00eb konceptim klasicist thekson mbi t%u00eb gjitha q%u00ebllimin patriotik. Nj%u00eb vend t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb z%u00eb edhe At Gjergj Fishtame veprat e tij dramatike q%u00eb shkroi dhe p%u00ebrshtati. Autor%u00eb t%u00eb tjer%u00eb t%u00eb dramaturgjis%u00eb shqiptare n%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb jan%u00eb Ndre Zadeja, me nj%u00eb num%u00ebr pjes%u00ebsh teatrale me frym%u00eb komb%u00ebtare me tem%u00eb nga historia dhe legjendat, Mehdi Frash%u00ebri, Zef Harapi, Filip Papajani etj. Vend t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb z%u00eb dramaturgu Et%u2019hem Haxhiademi, i cili cil%u00ebsohet si nj%u00eb nga autor%u00ebt m%u00eb t%u00eb mir%u00eb n%u00eb k%u00ebt%u00eb gjini gjat%u00eb periudh%u00ebs 1912-1939. Formimi i tij per%u00ebndimor gjeti shprehje n%u00eb tragjedit%u00eb klasike. Sipas modeleve greke ai shkroi tragjedit%u00eb: %u201cUliksi%u201d, %u201cAkili%u201d, %u201cAleksandri%u201d, %u201cPirrua%u201d, %u201cSk%u00ebnderbeu%u201d, %u201cAbeli%u201d dhe %u201cDiomedi%u201d. Me tragjedit%u00eb e E. Haxhiademit publiku shqiptar, p%u00ebr her%u00eb t%u00eb par%u00eb, pati n%u00eb dor%u00eb nj%u00eb material q%u00eb i kap%u00ebrcente dramat me tema komb%u00ebtare dhe me nota t%u00eb theksuara sentimentale.TEATRI N%u00cb PERIUDH%u00cbN E PAVAR%u00cbSIS%u00cb DHE T%u00cb MONARKIS%u00cb(1912-1945)24Shpallja e Pavar%u00ebsis%u00eb solli nj%u00eb situat%u00eb t%u00eb re dhe, krahas problemeve politike, shtroi edhe nj%u00eb s%u00ebr%u00eb problemesh shoq%u00ebrore. N%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb, drama me tem%u00eb historike vazhdon t%u00eb trajtohet me po at%u00eb pesh%u00eb si n%u00eb periudh%u00ebn e Rilindjes.Qytetet m%u00eb t%u00eb shquara p%u00ebr zhvillimin e Teatrit n%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb jan%u00eb ai i Kor%u00e7%u00ebs dhe i Shkodr%u00ebs.Pavar%u00ebsisht se nuk i p%u00ebrket drejtp%u00ebrs%u00ebdrejti historis%u00eb s%u00eb teatrit shqiptar, n%u00eb k%u00ebto vite, duhet n%u00ebnvizuar aktiviteti i aktorit me origjin%u00eb shqiptare dhe me fam%u00eb bot%u00ebrore, Aleksand%u00ebr Moisiu (1879-1935).